Coenraad Frederik Stork
b: 6 FEB 1865
d: 15 JUL 1934
Biografie
{geni:about_me} STORK, Coenraad Frederik (1865-1934)

Stork, Coenraad Frederik, directeur van de Machinefabriek Gebr. Stork & Co. NV te Hengelo (Ov). (Oldenzaal 6-2-1865 - Losser 18-7-1934). Zoon van Charles Theodorus Stork, industrieel, en Alida Philippina Johanna Reincke de Sitter. Gehuwd op 14-3-1892 met Helena Albertina Waller. Uit dit huwelijk werden 3 zoons en 1 dochter geboren. afbeelding van Stork, Coenraad Frederik

Stork bezocht de lagere school te Oldenzaal, daarna de zg. Franse school te Hengelo en ging op zijn veertiende jaar over naar de derde klas van de HBS te Arnhem, waar hij in 1882 het einddiploma behaalde. Alvorens naar de Polytechnische School te Delft te gaan, werkte hij gedurende drie jaren als volontair op de machinefabriek van zijn vader. De daarbij opgedane ervaring deed hem later een voorstander zijn van een praktische vooropleiding tot de ingenieursstudie. Van 1885 tot 1888 studeerde hij te Delft, waar hij in het laatstgenoemde jaar het diploma als werktuigkundig ingenieur behaalde. Hij nam levendig deel aan het studentenleven en ontwikkelde daarnaast belangstelling voor literatuur en kunst.

Op 1 september 1888 trad Stork als ingenieur in dienst van de Hengelose Machinefabriek. Deze had de eerste belangrijke installaties voor de suikerindustrie op Java geleverd en om zich in een dergelijke fabricage te bekwamen, ginghij in 1889 in een beetwortelsuikerfabriek in Duitsland werken. Daarna bezocht hij vele andere fabrieken om zich voor een reis naar suikerproducerende landen voor te bereiden. Van oktober 1890 tot januari 1892 bezocht hij Engels West-Indië, Suriname, Cuba, Mexico, Noord-Amerika en Japan en vervolgens Java, waar hij geruime tijd bleef. In 1922/1923 ondernam hij opnieuw een reis naar Ned.-Oost-Indië om daar de belangen van de fabriek te behartigen; hij keerde via China, Amerika en Cuba terug.

In 1892 werd Stork de technische leiding van de fabriek opgedragen en in 1893 werd hij als firmant in de zaak opgenomen. Na het overlijden van zijn vader in 1895 kwam de fabriek geheel onder leiding van de drie gebroeders D.W., H.C. en C.F. Stork; de eerste overleed 15 februari 1928, de tweede trok zich in maart 1922 uit de zaak terug en overleed in 1934, de laatste hield de leiding tot kort voor zijn dood in handen. Storks bescheiden aard en de omstandigheid dat zijn broer D.W. als de woordvoerder en de financieel deskundige van de firma meer op de voorgrond trad, hebben hem enigszins in diens schaduw gesteld. Bij meer dan één gelegenheid is echter wel gebleken hoe eensgezind zijzich dikwijls gezamenlijk inspanden voor dezelfde doeleinden en hoezeer D.W. op zijn broer steunde.

In de ruim 40 jaren waarin Stork de machinefabriek (mee)bestuurde, maakte deze - behalve een neergang in de crisisjaren na 1928 - een enorme groei door. Bij deze geweldige ontwikkeling van het bedrijf en de daarmee gepaard gaandeverbetering van haar inrichting en produkt was Stork de bezielende figuur, met een open oog voor de steeds nieuwe eisen van de zich snel ontwikkelende techniek, die - meer technisch begaafd dan zijn broer D.W. -met durf en ondernemingsgeest verstrekkende beslissingen nam en de fabriek telkens op nieuwe banen wist te leiden. Een voorbeeld daarvan is o.a. het in 1905 door hem aan zijn onderneming verbonden metaalkundig laboratorium. Een overzicht van de belangrijkste verdiensten van Stork op technisch gebied is te vinden in de rede van prof. L.A. van Royen uitgesproken ter gelegenheid van Storks promotie tot doctor in de technische wetenschap honoris causa aan de Technische Hoogeschool te Delft, op 13 maart 1929, en in zijn biografie opgenomen in de jubileumuitgave van 1948.

Maar niet op zijn technische gaven alleen berustte het grote succes van Storks leiderschap. Aan de basis daarvan stond altijd zijn belangstelling voor de mens en de gemeenschap. In dit opzicht mag niet worden vergeten de invloed van de opvoeding van vader Stork op zijn zoons, wanneer het ging om goede verhoudingen tussen werkgever en werknemer. Daarbij mag ook het voorbeeld van hun vriend de Delftse gistfabrikant J.C. van Marken niet worden onderschat, zoals de Storken zelf herhaaldelijk hebben uitgesproken. Zij bezaten daarbij de gave de uit Delft stammende sociale maatregelen aan te passen aan de eisen van de machinefabriek en aan de Twentse levensstijl van hun personeel.

Ook ver buiten het fabriekshek strekte Storks belangstelling zich uit. Dat gold zowel de plaats van zijn inwoning (de oprichting van de Openbare leeszaal) als zijn vele publikaties op technisch en economisch gebied in de tijdschriften De Ingenieur en Economisch-Statistische Berichten, die een beeld geven van de verscheidenheid van zijn interessen en van zijn steeds gefundeerd oordeel. Van 1919 tot 1926 was Stork bestuurslid-ondervoorzitter en de laatste driejaren voorzitter van de Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers, in welke functie hij ook zitting had in de Hooge Raad van Arbeid. Het was mede zijn positieve bijdrage die tot de eenheid van drie organisaties van neutrale werkgevers leidde in één Verbond van Nederlandsche Werkgevers - sinds 1968: Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO). Als werkgeversgedelegeerde nam hij ook deel aan de 5e en 6e Internationale Arbeidsconferentie in 1923 en 1924 te Genève. Gedurende de laatste jaren van zijn leven was Stork voorzitter van de Raad van Toezicht van Centraal Beheer (de coöperatieve vereniging waarin de verzekeringskassen, ontstaan na de totstandkoming van de Ongevallenwet-1901,zijn samengebracht). Verder was hij commissaris van de Centrale Werkgevers-Risico-bank en maakte hij deel uit van de Centrale commissie voor de statistiek. Voorts was hij commissaris o.a. van De Nederlandsche Bank, de Nederlandsche Staalfabrieken v/h J.M. de Muinck Keizer, de Nederlandsche Gist- & Spiritusfabriek NV, de Constructie-Werkplaatsen De Vries Robbé & Co., de Twentsche Bank en gedelegeerd commissaris van de mede door hem opgerichte Koninklijke Nederlandsche Hoogovens en Staalfabrieken. Gedurende twee jaar was Stork lid van de raad van bestuur van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs.

Met zijn bezielend woord en zijn welversneden pen verdedigde Stork menigmaal de Nederlandse industriebelangen. Daarvan getuigen zijn artikelen in de eerdergenoemde tijdschriften, het mede door hem uitgebrachte preadvies voor de Vereeniging voor Staathuishoudkunde en Statistiek en zijn redevoeringen in werkgeverskring.

De laatste jaren van zijn leven brachten Stork grote beproevingen, vooral ten gevolge van de malaisejaren na 1928. Maar ook in tijden van tegenslag behield hij zijn blijmoedigheid en energie. Hij was een bekwaam ingenieur, leideren werkgever, een man van grote gaven op velerlei gebied, maar vooral een persoonlijkheid: vriendelijk, warm, innemend, hartelijk en eenvoudig.

A: Archief-Machinefabriek Gebr. Stork & Co NV in Rijksarchief in Overijssel te Zwolle.

P: Naast artikelen in De Ingenieur (1902-1928), Economisch-Statistische Berichten (1918-1929) en Hengelosche Fabrieksbode (1892-1934) samen met zijn zuster J. Stork, C. T. Stork in zijn leven en werken geschetst 1822-1895 [Hengelo, 1918]; 'Na vijf-en-twintig jaren', in Gedenkboek van de Vereeniging van Nederlandsche Wergevers bij haar 25-jarig bestaan, 1899-1924 ('s-Gravenhage, 1924) 7-17. Samen met B. Bölger, J. Goudriaan jr. en L.G. Kortenhorst in preadviezen over de vraag: Is, voor het herstel van de voortbrenging en beperking van de werkloosheid, verdere verlaging van de arbeidsloonen noodzakelijk? ('s-Gravenhage, 1925). Vereeniging voor de Staathuishoudkunde en de Statistiek.

L: Het geslacht Stork. [Door R.E. Hattink en A.W. Stork met medew. van C.J. Snuif. 2e uitg. Leeuwarden, 1916]; 40-jarig jubileumartikelen in Hengelosche Fabrieksbode van 1 -9-1928 en De Fabrieksbode 47 (1928) 36 (8 sept.) 2; R.A.van Sandick, 'Promotie van ir. C.F. Stork... tot doctor in de technische wetenschap honoris causa', in De Ingenieur 44 (1929) A 108-112; [Red.], in Schip en werf 1 (1934) 253; [Red.], in De Nederlandsche Werkgever 1934, 355-356; Tachtig jaar Stork. [Samen-gest. door C. Beets]. (Hengelo, [1952]) 41-45; Joh. de Vries, Hoogovens IJmuiden 1918-1968. Ontstaan en groei van een basisindustrie [IJmuiden, 1968] passim.

I: Jacobus Hannema, Het geslacht Stork (Almelo 1999) 85.

W. de Vries Wzn.


Oorspronkelijke versie opgenomen in: Biografisch Woordenboek van Nederland 2 (Den Haag 1985)
Laatst gewijzigd op 12-11-2013
Feiten
  • 6 FEB 1865 - Birth -
  • 15 JUL 1934 - Death -
Voorouders
   
Derk Willem Stork
9 OCT 1788 - 29 NOV 1847
 
 
Charles Theodorus Stork
9 FEB 1822 - 19 JUL 1895
  
  
  
Anna Craan
9 SEP 1796 - 15 MAY 1881
 
Coenraad Frederik Stork
6 FEB 1865 - 15 JUL 1934
  
 
  
Gerhard Cornelis Reincke de Sitter
1 NOV 1792 - 21 JUL 1828
 
   
  
  
Johanna Louise Frederika Traus
10 JAN 1796 - 26 FEB 1825
 
Gezinsblad - Kind
OUDER (M) Charles Theodorus Stork
Geboren9 FEB 1822
Overleden19 JUL 1895
Huwelijk22 AUG 1850to Alida Philippina Johanna Reincke de Sitter
VaderDerk Willem Stork
MoederAnna Craan
OUDER (F) Alida Philippina Johanna Reincke de Sitter
Geboren31 JAN 1825
Overleden28 JUN 1892
Huwelijk22 AUG 1850to Charles Theodorus Stork
VaderGerhard Cornelis Reincke de Sitter
MoederJohanna Louise Frederika Traus
KINDEREN
MDirk Willem Stork
Geboren4 APR 1855
Overleden15 FEB 1928
Huwelijk8 JUL 1878to Fenna Zeper
Huwelijk6 MAR 1890to Cornelia Sara Elisabeth Thomas
Huwelijkto Catharina van Aken
FAlida Philippina Stork
Geboren10 FEB 1853
Overleden1 NOV 1912
Huwelijk3 JUL 1879to Gerard Johan Otto Doris Dikkers
MHendrik Casper Stork
Geboren19 AUG 1857
Overleden11 JUL 1934
Huwelijk17 MAY 1883to Anna Ekker
FAnna Stork
Geboren17 JUN 1851
Overleden13 FEB 1935
FJohanna Stork
Geboren15 APR 1862
Overleden27 AUG 1935
MCharles Stork
Geboren8 DEC 1859
Overleden13 APR 1882
MCoenraad Frederik Stork
Geboren6 FEB 1865
Overleden15 JUL 1934
Huwelijk14 MAR 1892to Helena Albertina Waller
Gezinsblad - Echtgeno(o)t(e)
OUDER (M) Coenraad Frederik Stork
Geboren6 FEB 1865
Overleden15 JUL 1934
Huwelijk14 MAR 1892to Helena Albertina Waller
VaderCharles Theodorus Stork
MoederAlida Philippina Johanna Reincke de Sitter
OUDER (F) Helena Albertina Waller
Geboren17 SEP 1866
Overleden19 APR 1945
Huwelijk14 MAR 1892to Coenraad Frederik Stork
VaderGijsbert Waller
MoederAnna Warnaars
KINDEREN
MFrançois Gérard Stork
Geboren20 JAN 1905
Overleden3 FEB 1977
Huwelijk12 AUG 1933to Anna Helena van der Meer
MCharles Theodoor Stork
Geboren20 MAR 1893
Overleden5 JUN 1966
Huwelijkto Christine Bender
Huwelijk30 DEC 1929to Virginia Wilholt
HuwelijkABT 1959to Private
HuwelijkABT 1931to Regina Bornstein
Huwelijkto Hanni Lampel Stork Stork
MFrederik Coenraad Stork
Geboren1 MAR 1895
Overleden3 DEC 1967
Huwelijkto Alide Margaretha Maria Arntzenius
FSuzette Marij van Vloten adopted adopted
Geboren10 DEC 1902
Overleden14 MAR 1962
FAnna Stork
Geboren1 MAR 1895
Overleden1 DEC 1965
Huwelijk3 SEP 1918to Frederik Rosingh
Nakomelingenkaart
Coenraad Frederik Stork b: 6 FEB 1865 d: 15 JUL 1934
Helena Albertina Waller b: 17 SEP 1866 d: 19 APR 1945
François Gérard Stork b: 20 JAN 1905 d: 3 FEB 1977
Anna Helena van der Meer b: 25 JUL 1910 d: 25 NOV 2001
Coenraad Frederik Stork b: 23 FEB 1936 d: 21 FEB 2008
Anneke Elsa Kruseman b: 26 NOV 1938 d: 13 AUG 2011
Marjolijn Stork b: 15 JUN 1966 d: 19 NOV 1989
Charles Theodoor Stork b: 20 MAR 1893 d: 5 JUN 1966
Regina Stork b: 1932 d: 1989
Hanni Lampel Stork Stork b: ABT AFT 1900
Frederik Coenraad Stork b: 1 MAR 1895 d: 3 DEC 1967
Suzette Marij van Vloten adopted adopted b: 10 DEC 1902 d: 14 MAR 1962
Anna Stork b: 1 MAR 1895 d: 1 DEC 1965
Frederik Rosingh b: 23 JUL 1890 d: 3 DEC 1962
Aleida Rosingh b: 1921 d: 1995
Jacob Theodoor Hugo van Beeck Calkoen b: 20 MAR 1916 d: 2 MAR 1974
Willem ter Kuile b: 28 NOV 1902 d: 28 JUN 1990
Coenraad Frederik Rosingh b: 1924 d: 1991
Tineke Babois b: 5 JAN 1939 d: 22 SEP 1977
Mariëtte Anna Rosingh b: 1962 d: 30 NOV 2012